1984

In 1948 schreef George Orwell zijn boek, 1984. Het is een boek over een totalitaire staat, die alles wist, of te weten kwam, over haar burgers. Daardoor kreeg de overheid ook volledige grip op het leven van de mensen en op den duur zelfs over hun persoonlijkheid en emoties. De titel, 1984, verwijst vanuit de tijd dat het werd geschreven, naar de toekomst. Alsof het een Jules Verniaanse voorspelling betreft. Dat het zo’n vaart niet heeft gelopen, weten we intussen. Of niet?

Big Brother uit het verhaal van Orwell, staat, of zou kunnen staan, voor Stalin.  Hij is in elk geval een genadeloze en harteloze dictator die enkel zijn eigen visie ziet en zijn regime gebruikt om die visie door te drukken.  Spionage en verklikkerij is dan nooit ver weg. Kende Orwell de Oostduitse Stasi? Of voorspelde hij de Israëlische Mossad? In ieder geval, spionage en indoctrinatie is van alle tijden.  Het bestond al in het oude Egypte en de Oude Grieken.  En zelfs, of zeker, in het Vaticaan. Het bestaat ook nu nog. Misschien zelfs meer dan ooit. Big Brother mag bij ons dan wel vooral bekend zijn als ‘Moeder van de Reality-TV’, ‘Big Brother is watching you’ is meer dan ooit realiteit.

Tegenwoordig wordt iedereen in de gaten gehouden. Door overheden, maar nog meer door bedrijven. Alles wat je doet op internet wordt bekeken, is geweten, wordt verwerkt en gebruikt! Hoe komt het, denk je, dat wanneer twee mensen eenzelfde zoekterm op hun eigen computer in Google invullen , ze niet allebei dezelfde zoekresultaten voorgeschoteld krijgen? Of, waarom je opeens advertenties voor Thalys en Eurostar krijgt als je een e-mail verstuurd over een treinramp?

Ondertussen bladert Obama in alle internetverkeer van de Verenigde Staten en de rest van de wereld, onder het mom van de War on Terror, die zijn illustere voorganger George Bush, begonnen is. En Wikileaks publiceert de grootste staatgeheimen, wordt de twitteraccount van Justin Bieber gehacked en zet Anonymous de Belgische overheid een neus.

Zelfs als je geen computer gebruikt, ontkom je niet aan de moderne ‘advertising’.  Een mooi voorbeeld van wat allemaal kan met wat met een nieuw buzzword Big Data genoemd wordt, is wat enige tijd geleden in Schotland gebeurd is . Tesco, de grootste supermarktketen in Schotland, heeft via Big Data ontdekt dat zwangere vrouwen reeds in een heel vroeg stadium onbewust hun aankoopgedrag aanpassen.  Dit is natuurlijk heel interessant want dan kan je die vrouwen gerichte reclame sturen . Bij Tesco gingen ze nog een stapje verder. Ze belden de vrouwen op om hen proficiat te wensen met hun zwangerschap. Vele vrouwen wisten niet eens zelf dat ze zwanger waren. Tesco is hiermee gestopt nadat ze ook mannen aan de lijn kregen die niet wisten dat hun vrouw zwanger was … .

Er is niets veranderd. Wat er voor en tijdens de koude oorlog bestond, bestaat nu nog.  George Orwell zat er in 1948 niet zo ver naast. Je kan dit alles nu goed of slecht vinden, maar daar gaat het niet om.  Het bestaat, heeft bestaan en zal altijd blijven bestaan. Regeltjes en wetgeving zullen hier echt niets aan veranderen.  Of we dat erg moeten vinden?  Zolang je niets verkeerd doet, hoef je niet te vrezen kan je denken.  

Of toch wel?