CANDYTRIP

Vroeger was alles beter!

Dat zei “onzen Bompa’ toch. Je kon toen als jonge gast buitenspelen zonder overreden te worden, zonder neergestoken te worden voor een MP3-speler en zonder door ouderen aangekeken te worden als uitschot. Je mocht ook nog kattekwaad (of soms zelfs erger) uithalen. Belleke-trek of zo. Het ergste dat kon gebeuren was dat de man des huizes met de pook van de stoof op z’n klompen achter je aan liep. Thuis kreeg je nog een draai om je oren en ‘ne stamp onder uwen inkpot’ van je vader omdat die toevallig op café had horen zeggen wat je had uitgespookt. Ge moet het nu als jongen van een jaar of 13 maar eens proberen, belleke-trek. Voor ge ’t weet zit ge op het politiebureau waar ze alles over je gaan uitzoeken in de gecentraliseerde overheidsdatabank die gelinkt is aan het rijksregister. Als je residiveert krijg je direct een advocaat toegewezen en mag je voor de jeugdrechter verschijnen. Die zoekt dan een geschikte instelling die je wegens plaatsgebrek op de wachtlijst weer naar huis stuurt. Thuis vinden ze het schandalig wat ze je allemaal hebben aangedaan en trekken naar de Raad van State en indien nodig naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.

Natuurlijk is dit verhaaltje wat overdreven. Maar het geeft wel aan dat de normen en waarden in onze maatschappij in enkele tientallen jaren serieus veranderd zijn. Nu verandert er niks uit zichzelf. Die veranderingen hebben hebben we aan onszelf te danken. Wij hebben voor alles en nog wat regeltjes, richtlijnen, decreten en wetten gemaakt. Op elke inbreuk staan al dan niet strenge straffen. Niet dat dat zo erg is, boetes moet je toch niet betalen en in de gevangenis is er geen plaats meer zodat je rapper weer op straat staat dan ze je hebben kunnen pakken. Alles moet volgens regels en procedures verlopen. Geen tijd meer voor creativiteit of initiatief. Regels en procedures zorgen ervoor dat we alleen nog maar denken in zwart-wit termen. Goed of fout. Als er al enige ruimte voor interpretatie is, wordt die snel door nieuwe regels aan banden gelegd. Nadenken hoort er niet meer bij! Nuanceren is een vies woord. Het resultaat is dat we alles erg gaan vinden als er eens iemand buiten de lijntjes kleurt.

Wanneer een groepje Waalse parlementsleden naar Amerika reist en tussen een gesprek met Obama en een bezoek aan Ground Zero even een pitstop maakt in DisneyWorld, staat heel het land in rep en roer. Ook in Vlaanderen kennen ze er wat van! Een delegatie van de Vlaamse Maatschappij voor Watervoorziening, VMW, gaat voor een 4-daags congres naat China en plakt daar enkele dagen sightseeing aan vast. Nog voor iedereen weer goed en wel terug in ’t land is worden al nieuwe, en dus striktere, regels aangekondigd.

Natuurlijk is dat allemaal niet goed. Natuurlijk mag je geen overheidsgeld verkwanselen aan pleziertjes. Natuurlijk moet je je aan de regels houden. Maar op den duur zijn er zoveel regels dat je door de bomen het bos niet meer ziet en worden we allemaal ja-knikkers. Niemand die nog durft, niemand die nog boven de massa durft uitsteken.

De wereld hangt vandaag aan elkaar met regels allerhande, maar zo werkt het niet. Het kan zo ook niet meer werken. Als er geen informele contacten meer mogelijk zijn, als alles ‘by the book’ moet verlopen, kan er ook niks veranderen. Compromisssen maken zal steeds moeilijker worden.

Als politicus, zakenman, politieagent of leraar krijg je veel meer gedaan door af en toe eens iets door de vingers te zien. Zo krijg je respect en begrip. Zo krijg je ook dingen in beweging.
Ik kan het weten, ik ben deze week op zakenreis geweest. Sommigen noemen het een snoepreisje ... .