Botervlootjes

Beroepshalve rijd ik nogal vaak door en langs industriezones. Onlangs reed ik door de Antwerpse haven, het grootste industriegebied van ons land. Hier merk je niet echt dat België een KMO-land is. In het noorden van Antwerpen vind je alle grote chemische fabrieken op wandelafstand van elkaar. Zelfs op zonnige lentedag is de lucht er nooit echt blauw en naar frisse en vooral zuivere lucht hoef je er evenmin te happen. Er hangt altijd wel een geurtje. Maar ja, ecologie en economie moeten hand in hand gaan, je neemt het erbij, als noodzakelijk kwaad. Eigenlijk merk je meestal weinig van die niet zo zuivere lucht die we inademen. En, al bij al is de luchtkwaliteit over het algemeen niet eens zó verschrikkelijk slecht. Tot die bewuste dag dat ik door de airco en hepafilter van mijn auto heen de weeïge geur van petroleum (in ’t Antwaarps: mazoet) rook. Niet dat ik me echt zorgen begon te maken maar het maakte toch de groene jongen in mij wakker.

Me afvragend wat ik inademde en vooral wat de gevolgen op langere termijn zouden kunnen zijn, liet ik mijn gedachten de vrije loop. Ik houd wel meer van die éénpersoons brainstormsessies (gelukkig worden de resultaten daarvan niet of nauwelijks openbaar gemaakt).

Die enkele kubieke meter slechte lucht zou ik wel overleven want luttele kilometer en minuten verder reed ik alweer in betere lucht (althans subjectief gezien, de kwalijke geur was verdwenen). Maar wat met de mensen die de hele dag in deze omstandigheden moesten werken? En dat zijn er enkele honderdduizenden. En wat met de buurtbewoners uit bvb. Ekeren, Zandvliet of Berendrecht? Gezond kan het toch niet zijn.

En dat is het ook niet. De petroleumlucht bevat een ongezonde dosis verzadigde en onverzadigde, al dan niet gechlooreerde koolwaterstoffen, waarvan een flink aantal op de lijst van kankerverwekkende stoffen terug te vinden zijn. Eigenlijk kan dit toch niet. Op elk pakje sigaretten staat, terecht, in koeien van letters vermeld dat roken dodelijk is. Op elk etiket van voedingsproducten moet vermeld wat er zoal aan kleur-, geur- en smaakstoffen in verwerkt zit. De blauwe M&M’s worden binnenkort gebannen wegens een agressie opwekkende substantie die de kleur bevat. Op de lucht die we dagelijks al dan niet vrijwillig inademen plakt geen etiket en kan je de samenstelling niet achterhalen.

Laat dat nu juist het probleem zijn van de ecologisten! Dit is de kern van de zaak waarom onze maatschappij nog steeds zo weinig milieubewust is. We weten gewoonweg niet wat er scheelt! Ondanks de overreglementering en etiketten vol scheikundige termen en E-nummers zijn we ons collectief nog steeds niet bewust van de impact die milieuverontreiniging heeft op onze gezondheid en de planten en dieren in de omgeving. Pas als we af en toe eens met de neus op de feiten worden gedrukt, stijgt het collectief milieubewustzijn. Kijk maar wat dioxinecrisissen, vogelgriep en varkenspest teweeg brengen. De groene golf is echter weer even snel voorbij als ze gekomen is. Het lijkt wel een milieutsunami.

Het groene gedachtengoed, niet het ecofundamentalisme, krijgt enkel een kans als Jan met de pet ervan doordrongen wordt. Duidelijke eenvoudige informatie is hierin cruciaal. Da’s natuurlijk makkelijker gezegd dan gedaan. Dat dit niet lukt met kleine lettertjes achteraan op een pot choco is ondertussen duidelijk.

Dit alles zat ik dus in mijn auto te overwegen. Maar, uit een goede brainstormsessie komt altijd een goed idee. Zo ook nu. Waarom geen luchtanalyse apparatuur plaatsen langs wegen in de buurt van industriezones? Of op drukke kruispunten of tunnels? De resultaten kunnen dan op speciale elektronische borden aangeduid worden. Bij overschrijden van één of andere drempelwaarde kan advies gegeven worden autoramen te sluiten, airco’s uit te schakelen, ramen en deuren gesloten te houden, binnen te blijven, … . In extreme gevallen kunnen zelfs wegen tijdelijk afgesloten worden tot het gevaar geweken is. Of enkel auto’s met even nummerplaten toelaten in de stad. Waarom geen tijdelijk productieverbod opleggen aan de bedrijven? Het zou zorgen voor een enorme chaos, en voor grote economische schade. En dat mag natuurlijk niet te vaak gebeuren. Als de goegemeente dagelijks wordt geconfronteerd met deze nefaste gevolgen van onzichtbare milieuvervuiling, zal het collectief bewustzijn groeien en zullen ook politiek en bedrijfsleven ernstige maatregelen treffen die meer resultaat opleveren dan extra belastingen op botervlootjes die Guy Verhofstadt in petto heeft.